In Andaza beschrijft Sumayya Usmani hoe ze opgroeide in Pakistan en welke gerechten horen bij de liefdevolle herinneringen aan haar familie. Of zoals zij zelf zegt:
A memoir of food, flavour and freedom in the Pakistani kitchen.
Andaza is een hommage aan de Pakistaanse keuken en met name de keuken waarin de auteur haar moeder en grootmoeders in de weer zag met ingrediënten en gerechten. Door haar prachtige beschrijvingen van smaken en geuren voelt het alsof je bij Sumayya’s familie aan tafel zit. Om de heerlijke gerechten écht te ruiken en proeven in je eigen keuken, met je eigen familie, kun je zelf aan de slag met de recepten uit Andaza. Dat is dan ook wat ik gedaan heb. Pap nodigde zichzelf uit voor het avondeten, Andaza was net bezorgd. Dus tijdens het bladeren, scannen van recepten en lezen van enkele stukjes verhalen, had ik er al een paar gerechten uitgepikt die samen een mooie maaltijd vormen.
Op het menu:
- Nani Mummy’s prawn karahi
- Bitter lemon, seed and garlic pullao
- Aubergine borani
Nani Mummy’s prawn kahari
Deze garnalen in een rijke en pikante saus staat in hoofdstuk 3 van Andaza. Het recept kun je ook vinden op Usmani’s eigen website, waar ze in een kort filmpje het recept laat zien en er meer over vertelt. Het recept is afkomstig van Usmani’s oma van moeders zijde. Sumayya heeft daar vervolgens haar eigen versie van gemaakt. Je kunt de garnalen als hoofdgerecht eten met rijst, maar je kunt ze ook serveren als lunch met desembrood. Citroen, gember en peper máken dit gerecht. Het is wel noodzakelijk om goede en verse garnalen te gebruiken en geen voorgekookte.
Bitter lemon, mustard seed and garlic pullao
Usmani adviseert in haar boek om dit rijstgerecht samen te eten met de prawn kahari. Dat blijkt inderdaad een gouden combi. Het is een soort pilav met ingemaakte citroenen en mosterdzaad die er een aromatisch en uniek gerecht van maken. Bij die ingemaakte citroenen hoort een mooi, maar ook triest verhaal. Sumayya’s grootmoeder maakte altijd citroenen in van haar eigen boom. Na het overlijden van haar oma ruimt Sumayya haar keuken uit. Daar komt ze nog een pot ingemaakte citroenen tegen die speciaal voor haar bestemd is. Dit raakt haar enorm en er komen allerlei mooie herinneringen boven. Na deze pullao gemaakt en geproefd te hebben, kan ik je verzekeren: dit is troostrijk voedsel!
Aubergine borani
Hoewel de garnalen en de rijstschotel gezamenlijk al een mooie maaltijd vormen, wilde ik toch graag nog wat extra groenten aan het menu toevoegen. De enige salade die ik in Andaza tegenkwam, was de aubergine borani. Ik ben niet zo’n fan van aubergine, maar zoals hij in dit gerecht wordt bereid, is hij heerlijk. De dunne plakjes transformeren onder de gril tot knapperige groentechips. Met de zachte tomaten, de frisse yoghurt met munt en de verse kruiden ontstaat een heerlijke salade die ik zeker nog vaker ga maken.
Chicken boti tikka
Bij een andere gelegenheid heb ik dit recept nog gemaakt: chicken boti tikka, Bundoo Khan style. Usmani heeft bij dit gerecht herinneringen aan de familie weekend-uitjes naar hun favoriete barbecue restaurant. Ze vond die etentjes met volwassenen maar saai. Echter bij de gedachte aan deze kipspiezen met platbrood en tamarinde chutney, was ze graag bereid om mee te gaan. En daar kan ik me iets bij voorstellen, want dit is een heerlijk gerecht! Ik gebruikte kippendijen in plaats van kippenborst, omdat die net iets malser en sappiger zijn. Verder serveerde ik er een simpele groene salade bij.
Nog een interessant gerecht: “Keema flying saucers” met “Dadi’s coriander chutney”. Dit zijn een soort tosti’s met een kruidige gehaktvulling en daarbij een lekker sausje op basis van koriander en yoghurt. Alles bij elkaar heb je voor de tosti en het sausje maar liefst 36 ingrediënten nodig, dus je flanst het niet even in elkaar. Maar het resultaat is om je vingers bij af te likken!
Liefde voor eten
Bij het verschijnen van Andaza heb ik het meteen aangeschaft. Het is een Engeltalige uitgave, maar ik wilde niet wachten tot er misschien een keer een Nederlandse vertaling verschijnt.
Andaza is een mooi vormgegeven boek dat Sumayya’s memoires bevat over haar leven en haar familie. Centraal daarin staan koken, smaken, geuren en vooral de liefde voor eten. Verhalen worden afgewisseld met recepten van bijzondere gerechten waarover ze in die verhalen vertelt.
Verspreid door het boek vind je ook een aantal menusuggesties voor bijzondere en minder bijzondere gelegenheden:
- A menu to impress
- An everyday menu
- A celebration meal (zie foto hieronder)
- Dishes that offer comfort and consolation
Zeker als je, zoals ik, niet bekend bent met de Pakistaanse keuken, is het fijn om wat handreikingen te krijgen, zodat je weet welke gerechten goed samengaan.
Quotes
Als je Andaza alleen maar voor de recepten koopt, houd er dan rekening mee, dat het er niet vol mee staat. In dit boek van 311 pagina’s staan iets meer dan 30 recepten. Hele goede recepten, dat wel. De verhalen zijn echter minstens zo belangrijk. Sumayya vertelt niet alleen op een mooie, beeldende en indringende manier over haar leven , bijvoorbeeld op de boot of in haar binnen acht maanden mislukte huwelijk. Ze plaatst de voor haar belangrijke gerechten ook in een context. Daardoor geeft ze de recepten extra kleur, geur en smaak. De verhalen en recepten worden ondersteund door mooie figuratieve illustraties, quotes, persoonlijke foto’s uit Usmani’s familie-album en prachtige food-foto’s waarop de gerechten aantrekkelijk gepresenteerd worden. Je zou zo willen aanschuiven.
Klassiekers uit de Pakistaanse keuken
De recepten vragen aandacht en tijd, maar zijn niet ingewikkeld. Het is wel belangrijk om van tevoren alles goed door te lezen, zodat je weet wanneer je waarmee moet beginnen en welke ingrediënten je nodig hebt. Soms moest ik even de vertaler loslaten op een ingrediënt. Cloves zijn kruidnagels, chana daal zijn split-kikkererwten, bay leaf is laurierblad en turmeric is kurkuma, oftewel geelwortel. De meeste producten zijn gewoon te krijgen in de (Aziatische) supermarkt en anders zijn ze online wel te vinden. Verder adviseer ik om alle ingrediënten klaar te zetten voordat je begint met koken. Dan komt ongetwijfeld alles goed en maak je zonder problemen de lekkerste klassiekers uit de Pakistaanse keuken, of op z’n minst dan toch de Pakistaanse klassiekers van de familie van Sumayya.
Sumayya Usmani
Sumayya Usmani is Pakistaanse van geboorte. De eerste 8 jaar van haar leven bracht ze door op zee, op het schip van haar vader. Daarna settelde het gezin in Karachi in Pakistan waar aan de ene kant verwacht werd dat zij later haar vader zou opvolgen, terwijl ze aan de andere kant steeds meer inspiratie vond in de keuken. Na een carrière als advocaat besloot ze dat creativiteit, schrijven en de Pakistaanse keuken de dingen zijn die voor haar het belangrijkste zijn en waaraan ze zich wil wijden. Ze woont momenteel in Schotland en ze is freelance schrijfster, kookboekenmaker en leraar. Zij geeft (online) schrijf- en kookcursussen en bijvoorbeeld ook een cursus om je eigen kookboek te schrijven. Daarnaast levert ze geregeld bijdragen aan een radioprogramma van de BBC: The Kitchen Café. Op de website van de BBC vind je een aantal van haar recepten.
Op haar eigen website stelt zij zichzelf als volgt voor:
My name is Sumayya Usmani, a storyteller, free spirit and intuition guide who found my creative voice through the art of intuitive cooking. Growing up on a boat, my travels and experiences shape the stories I tell and the recipes I recreate.
In 2016 kwam haar debuut uit: Summers under the Tamarind Tree en dat was meteen ook het eerste Pakistaanse kookboek dat verscheen in Groot Brittannië. Een jaar later verscheen Mountain Berries and Desert Spice. Net als Andaza zijn deze twee memoires en kookboek in één.
Conclusie
Usmani is een briljant verhalenverteller, waardoor Andaza leest als een roman. In het laatste hoofdstuk lezen we wat Andaza voor de auteur betekent: The art of sensory cooking offers a way of finding consolidation, comfort and connection in my life. En dat is dan ook essentie van dit boek, die ze middels haar recepten, verhalen en foto’s op de lezer overbrengt.
Tot slot
Auteur: Sumayya Usmani
Titel: Andaza
Ondertitel: A memoir of food, flavour and freedom in the Pakistani kitchen
Fotografie: Alicia Taylor
Jaar van eerste uitgave: 2023
Aantal pagina’s: 311
Uitgeverij: Murdoch Books
Meer reviews lezen over bijzondere kookboeken?
